Przejście na ISO 9001:2026 zaczyna się od porównania nowej normy z tym, jak firma faktycznie pracuje. Wynikiem powinien być plan zmian: co trzeba poprawić, kto za to odpowiada i jak sprawdzić efekt. Aktualizacja numeru wydania w procedurach jest dopiero pracą porządkową.
ISO 9001:2026 została opublikowana 16 września 2026 r. Dla firmy, która ma certyfikat wydania 2015, oznacza to przygotowanie przejścia. Dla firmy rozpoczynającej wdrożenie — ustalenie aktualnej podstawy systemu i warunków pierwszej certyfikacji.
Co zmienia się w ISO 9001:2026?
ISO wskazuje na kulturę jakości, przywództwo oraz wyraźniejsze rozdzielenie ryzyk i szans. Oficjalne zestawienie Global ACI — międzynarodowej organizacji współpracy akredytacyjnej opisuje także etyczne postępowanie i doprecyzowanie zarządzania zmianą.
W praktyce przegląd powinien wyjść poza dokumentację osoby odpowiedzialnej za jakość. Trzeba porozmawiać z kierownictwem i osobami prowadzącymi procesy: jak reagują na błędy, podejmują decyzje i oceniają skutki zmian. Poniższe pytania pomagają przygotować tę rozmowę; nie zastępują analizy pełnej treści normy.
| Obszar przeglądu | Pytanie do firmy | Przykład materiału do sprawdzenia |
|---|---|---|
| Kultura jakości i przywództwo | Co dzieje się, gdy pracownik zgłasza błąd zagrażający jakości? | Zgłoszenie, decyzja przełożonego, podjęte działanie i informacja dla zespołu. |
| Etyczne postępowanie | Jak firma rozwiązuje sytuację, gdy termin dostawy koliduje z wynikiem kontroli? | Zasady zwalniania wyrobu lub usługi oraz przykład rzeczywistej decyzji. |
| Ryzyka i szanse | Czy oprócz zagrożeń firma określa możliwości poprawy i podejmuje działania? | Ustalenia dla procesu, osoba odpowiedzialna i ocena efektu działania. |
| Zarządzanie zmianą | Jak sprawdzono, czy nowy dostawca lub sposób pracy przyniósł oczekiwany wynik? | Ocena przed zmianą, kryteria odbioru, wynik po wdrożeniu i przekazane informacje. |
To propozycje dowodów. Ich nazwy i postać można dostosować do firmy; tabela nie oznacza obowiązku tworzenia czterech nowych rejestrów.
Przykład: zmiana dostawcy w firmie produkcyjnej
Rozważmy firmę, która zmienia dostawcę materiału, aby ograniczyć opóźnienia. Wpis „nowy dostawca zatwierdzony” nie pokazuje, czy zmiana się sprawdziła. Przy analizie systemu warto odtworzyć decyzję: jakie ryzyko oceniono, kto zaakceptował materiał, jak sprawdzono pierwsze dostawy i co zrobiono po wykryciu odchylenia.
Szansą może być lepsza terminowość. Ryzykiem — inna jakość materiału. Dla obu warto wskazać działanie i sposób oceny. Przydatne mogą być wyniki kontroli dostaw oraz zestawienie reklamacji i opóźnień przed zmianą i po niej. Jest to przykład organizacyjny, a nie opis realizacji TQM Consulting.
Do kiedy trzeba przejść na nowe wydanie?
Reguły przejścia Global ACI dotyczą akredytowanej certyfikacji objętej tym dokumentem:
| Termin | Znaczenie dla firmy |
|---|---|
| Po 31 marca 2028 r. | Nowe certyfikacje mają być prowadzone wyłącznie według ISO 9001:2026. |
| 30 września 2029 r. | Koniec okresu przejścia certyfikowanych klientów z wydania 2015. |
Datę przejścia trzeba zestawić z datą ważności własnego certyfikatu. Termin w 2029 r. nie przedłuża jego ważności. Jednostka może wydawać akredytowane certyfikaty nowego wydania po zatwierdzeniu jej przejścia przez akredytatora.
Jak przygotować plan prac i materiał do audytu?
- Ustalić punkt wyjścia. Zebrać zakres systemu, certyfikat, terminy audytów i aktualną dokumentację. Sprawdzić również zmiany w działalności firmy od ostatniej oceny.
- Przeprowadzić analizę różnic. Porównać pełne wymagania nowego wydania z dokumentami i praktyką. Przy każdej luce zapisać działanie, osobę odpowiedzialną, termin i oczekiwany dowód wykonania.
- Wprowadzić zmiany w procesach. Najpierw ustalić zasady pracy i odpowiedzialność, potem poprawić dokumenty. Przeszkolić osoby, których zadania się zmieniają.
- Sprawdzić działanie systemu. Wykonać audyt wewnętrzny i przegląd zarządzania, ocenić ustalenia oraz przeprowadzić potrzebne działania korygujące. Szczegółową kolejność opisuje poradnik przejścia krok po kroku.
Do rozmowy o audycie warto przygotować krótkie zestawienie: zakres systemu, lokalizacje, liczba pracowników, obecne wydanie normy i termin ważności certyfikatu. Takie dane pozwalają uzgodnić zakres oceny z jednostką, np. LL-C (Certification); dostępność certyfikacji wydania 2026 należy potwierdzić indywidualnie.
Najczęstsza pułapka to zamknięcie aktualizacji na poziomie procedur. Jeśli pracownik nadal wykonuje zadanie według starych zasad, nowa treść dokumentu nie pokazuje skutecznego wdrożenia. Lepiej sprawdzić kilka rzeczywistych przypadków niż ograniczyć przegląd do podpisów na dokumentach.
TQM Consulting pomaga w analizie i aktualizacji systemu ISO 9001. Podstawą ustalenia zakresu prac może być obecny certyfikat i opis procesów, które zmieniły się od ostatniego audytu.
Najczęstsze pytania
Czy certyfikat ISO 9001:2015 stracił ważność po publikacji nowej normy?
Sama publikacja ISO 9001:2026 nie unieważnia certyfikatu. Trzeba sprawdzić jego datę ważności i zasady przejścia swojej jednostki. W akredytowanej certyfikacji objętej regułami Global ACI przejście klientów ma zakończyć się do 30 września 2029 r.; ten termin nie przedłuża ważności konkretnego certyfikatu.
Czy trzeba napisać całą dokumentację jakości od nowa?
Zakres zmian wynika z porównania działającego systemu z nowym wydaniem. Dokumenty i zapisy, które nadal odpowiadają wymaganiom i praktyce firmy, można zachować. Aktualizacja powinna objąć ustalone luki, a nie polegać na mechanicznym zastąpieniu całej dokumentacji.
Czy audyt przejścia można połączyć z audytem nadzoru?
Reguły Global ACI przewidują przejście przy zaplanowanym audycie nadzoru, ponownej certyfikacji albo osobnym audycie przejścia. Termin, zakres oraz dodatkowy czas oceny należy uzgodnić z jednostką certyfikującą.
Od czego zacząć, gdy firma dopiero wdraża ISO 9001?
Należy ustalić wymagania odbiorcy, zakres systemu i planowany termin certyfikacji. System warto przygotowywać z uwzględnieniem aktualnego wydania, a możliwość akredytowanej certyfikacji według ISO 9001:2026 potwierdzić z jednostką przed ustaleniem audytu.