Termin okresu przejściowego  już wygasł wszyscy producenci kruszyw muszą posiadać certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji zgodnie z systemem (2+).  
Zobacz początki powstawania systemu (2+) i (4)  na kruszywa klikinj 
Ściągnij  podręcznik certyfikacji ZKP(  wersja ang.) na produkcję kruszyw  aby dowiedzieć się:

Termin okresu przejściowego już wygasł wszyscy producenci kruszyw muszą posiadać certyfikat Zakładowej Kontroli Produkcji zgodnie z systemem (2+).
Zobacz początki powstawania systemu (2+) i (4) na kruszywa klikinj

Ściągnij podręcznik certyfikacji ZKP( wersja ang.) na produkcję kruszyw aby dowiedzieć się:
- jak się przygotować do certyfikacji
- jakie wymagania musisz spełnić
- w jakim przypadku dochodzi do ponownej certyfikacji
- o co będziesz pytany w czasie audytu
- czy badania typu w systemie (2+) są potrzebne aby uzyskać certyfikat ZKP
- i inne nurtujące cię odpowiedzi

PODSTAWY PRAWNE
W związku z formalnym członkowstwem Polski w Unii Europejskiej od dnia 1 maja 2004 roku na producentów wyrobów kamiennych przypadają dodatkowe obowiązki wynikające z dyrektywy Unii Europejskiej nr 89/106/EWG o wyrobach budowlanych. Dyrektywa ta nakazuje producentom wyrobów budowlanych (dotyczy to również wyrobów z kamienia naturalnego) zaświadczać zgodność wyrobów z wymaganiami specyfikacji technicznej. Zaświadczenie zgodności związane jest z założeniem, że producent wyrobu:

Posiada w zakładzie produkcyjnym system kontroli produkcji - ZKP, pozwalający zapewnić zgodność produkcji z odpowiednimi specyfikacjami technicznymi
W przypadku niektórych wyrobów, poza systemem zakładowej kontroli produkcji, działa upoważniona jednostka certyfikująca, zajmująca się oceną i nadzorem kontroli produkcji.
Dyrektywa 89/106/EWG o wyrobach budowlanych z racji, że jest dyrektywą unijną nie obowiązywała w naszym kraju od jej wydania, jednakże przeniesiono jej postanowienia poprzez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych. W związku z czym wyrób budowlany kamienny nadaje się do stosowania jeżeli:

Jest oznakowany znakiem CE, co oznacza, że dokonano jego zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną
Jest umieszczony w określonym przez Komisję Europejską wykazie wyrobów mających niewielkie znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa, dla których producent wydał deklarację zgodności z uznanymi regułami sztuki budowlanej

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE określa zasady zgodności wyrobów budowlanych z odpowiednimi specyfikacjami. W załączniku rozporządzenia zamieszczono wykaz systemów ocen zgodności wyrobów budowlanych. Producent wyrobu powinien dostosować się do systemu oceny zgodności, jakim objęty jest ich wyrób.

System oceny zgodności określa stopień zaangażowania producenta i jednostek notyfikowanych w wykonywaniu poszczególnych elementów procedury oceny zgodności wyrobu z ustaleniami technicznymi.
System oceny zgodności ustala Komisja Europejska dla danego wyrobu lub grupy wyrobów. Podaje się go w normach zharmonizowanych i europejskich aprobatach technicznych.

Dla kruszyw budowlanych obowiązują dwa systemy zgodności 2+, 4. Jednakże większość producentów ze względu na specyfikę i zastosowanie swojego wyrobu decyduje się na system oceny zgodności 2+, co oznacza, że producent może wystawić deklarację zgodności, jeżeli wykazał przez wstępne badanie typu i zakładową kontrolę produkcji, ewentualnie przez badanie zgodnie z ustalonym planem badań próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym, że wyrób budowlany jest zgodny z tą specyfikacją, oraz notyfikowana jednostka certyfikująca potwierdziła przez wydanie certyfikatu zakładowej kontroli produkcji, że przeprowadzona została wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i zakładowej kontroli produkcji oraz zapewniony został ciągły nadzór zakładowej kontroli produkcji.

Deklaracja zgodności EC – jest to dokument wystawiony przez producenta (lub jego przedstawiciela) zaświadczający, że wyprodukowany wyrób jest zgodny z zasadniczymi wymaganiami odpowiedniej dyrektywy (lub kilku dyrektyw).
Poprzez wystawienie deklaracji zgodności producent wyrobu budowlanego oświadcza, że wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną wyrobu. W przypadku, gdy zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu wymaga dokonania oceny zgodności wyrobu budowlanego zgodnie z systemem 2 lub 2+, obowiązującym w kruszywach budowlanych, producent może wystawić deklarację zgodności, jeżeli wykazał przez wstępne badanie typu i zakładową kontrolę produkcji, ewentualnie przez badanie zgodnie z ustalonym planem badań próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym, że wyrób budowlany jest zgodny z tą specyfikacją, oraz notyfikowana jednostka certyfikująca potwierdziła przez wydanie certyfikatu zakładowej kontroli produkcji, że przeprowadzona została wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i zakładowej kontroli produkcji oraz zapewniony został ciągły nadzór zakładowej kontroli produkcji.

Deklaracja zgodności, którą wystawia się przed wprowadzeniem wyrobu budowlanego do obrotu powinna zawierać:
1. Numer nadany przez wydającego;
2. Określenie, siedzibę i adres producenta oraz adres zakładu
produkującego wyrób budowlany;
3. Określenie, siedzibę i adres upoważnionego przedstawiciela, jeżeli producent ma siedzibę poza państwem członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
4. Opis wyrobu budowlanego, w tym rodzaj i zastosowanie;
5. Deklarowane właściwości użytkowe wyrobu budowlanego;
6. Wskazanie zharmonizowanej specyfikacji technicznej wyrobu;
7. Warunki dotyczące stosowania wyrobu budowlanego wynikające ze zharmonizowanej specyfikacji technicznej wyrobu;
8. Oznaczenia i siedziby notyfikowanych jednostek, jeżeli brały one udział w ocenie zgodności wyrobu budowlanego;
9. Imię, nazwisko i stanowisko osoby upoważnionej do podpisania deklaracji zgodności w imieniu producenta;
10. Datę wystawienia.

Deklarację zgodności producent przechowuje i przedkłada właściwym organom kontroli na ich żądanie.
Po wystawieniu deklaracji zgodności, a przed wprowadzeniem wyrobu budowlanego do obrotu, producent umieszcza na nim oznakowanie CE, które stanowi deklarację odpowiedzialnej za to osoby (fizycznej lub prawnej), że wyrób jest zgodny z wszystkimi przepisami Unii Europejskiej, którym podlega, oraz że zostały spełnione odpowiednie procedury oceny zgodności.
Oznakowanie CE umieszcza się na wyrobie, lub jeśli jest to niemożliwe, na opakowaniu lub towarzyszących dokumentach. Jeśli jednostka notyfikowana była zaangażowana w fazę produkcji, jej numer identyfikacyjny musi być umieszczony obok oznakowania CE.
Państwa członkowskie Unii Europejskiej nie mogą zakazać wprowadzenia na swój rynek wyrobu, który posiada oznakowanie CE, chyba że są dowody na to, iż wyrób ten nie spełnia odpowiednich wymagań i może stanowić zagrożenie.

Wstępne badania typu
Jest to zestaw badań lub obliczeń, wykonywanych przez producenta lub na jego zlecenie, niezbędnych do określenia właściwości wyrobów oraz do potwierdzenia zgodności z wymaganiami dokumentów odniesienia (norm lub aprobat technicznych). Producent wyrobu, który wprowadza wyrób do obrotu jest w pełni odpowiedzialny za jego jakość i zgodność z wymaganiami dokumentu odniesienia.
Badania wstępne typu w systemie oceny zgodności 2, 2+ i 4 jakim objęte są kruszywa budowlane nie muszą być wykonywane w akredytowanych laboratoriach. Może to być dowolne laboratorium wybrane przez producenta, posiadające odpowiednie kompetencje techniczne do wykonywania badań. Zauważmy, że w systemie zgodności 2, 2+ i 4 za wybór jednostki badawcze i uzyskane wyniki badań typu odpowiada zawsze producent. Podstawowym kryterium wyboru przez producenta wykonawcy badań powinny być jego kompetencje techniczne (możliwość poprawnego przeprowadzenia badań, zgodnie z metodą skazaną w dokumencie normatywnym). Wybrane laboratorium musi dysponowac odpowiednim wyposażeniem pomiarowym, sprawnym metrologicznie i stale nadzorowanym oraz personelem o kwalifikacjach odpowiednich do wykonywanych badań.
Każdy wytwórca może sam we własnym zakresie wykonać badania wstępne typu zgodnie z obowiązującymi normami (normy dostępne są na stronie www. pkn.pl) , jeżeli posiada odpowiednio wyposażone laboratorium zakładowe. Ze względu na znaczny koszt dostosowania laboratorium zakładowego do możliwości wykonania badania typu, badania te można zlecić laboratorium zewnętrznemu, które posiada odpowiednio wyposażone zaplecze laboratoryjne.

Zakres wstępnych badań typu
Zakres badań typu określony jest w normie wyrobu lub aprobacie technicznej wyrobu. Obejmuje on właściwości, które są reprezentatywne dla danego typu wyrobów oraz związane z przewidywanym ich zastosowaniem. W wymienionych dokumentach odniesienia ustalone są metody badawcze dla określenia każdej właściwości wyrobu.
Zalecane laboratoria do przeprowadzenia badań wstępnych typu to:
ITC (Instytut Badań i Certyfikacji z Czech)
GDDKiA
ITB
IMBiGS

Częstotliwość wstępnych badań typu
Wstępne badania typu wykonywane są jednorazowo, przy wprowadzeniu określonych wyrobów na rynek po raz pierwszy. Obowiązek wykonania tych badań dotyczy zarówno wyrobów budowlanych po raz pierwszy wyprodukowanych i wprowadzonych na rynek, jak i tych produkowanych już wcześniej. Badania typu należy wykonać ponownie jedynie wówczas, gdy zmienia się wyrób, ZKP i/lub dokument odniesienia, a więc w sytuacjach, gdy można poddać w wątpliwość wyniki uprzednio wykonanych badań. Konieczność powtórzenia badań typu może wynikać ze zmian konstrukcyjnych wyrobów, zmiany surowców lub elementów składowych, istotnych zmian w technologii lub warunków wytworzenia (np. wymiana linii technologicznej, przeniesienie zakładu produkcyjnego itd.).

Badania bieżące
Zgodnie z w/w normami producent jest zobowiązany do wykonywania badań kontrolnych z bieżącej produkcji, zgodnie z ustalonym planem badań. Laboratorium zakładowe musi być wyposażone w odpowiedni sprzęt laboratoryjny do przeprowadzenia badań bieżących. Do badań bieżących wykonywanych w laboratorium zakładowym należą następujące badania:

Oznaczanie składu ziarnowego – metoda przesiewania wg normy PN-EN 933-1
Oznaczanie kształtu ziarn za pomocą wskaźnika płaskości wg normy PN-EN 933-3
Oznaczanie kształtu ziarn - wskaźnik kształtu wg normy PN-EN 933-4
Badanie wskaźnika piaskowego wg normy PN-EN 933-8
Wilgotność (oznaczenie zawartości wody) wg normy PN-EN 1097-5
Organizacja Laboratorium Zakładowego

1. Pomieszczenie laboratoryjne - wymagania ogólne:
Powierzchnia - min. 10-15 m2,
posadzka równa, utwardzona, pokryta wykładziną np. PCV, płytkami PCV, lub np. masą samopoziomującą typ Plastidur,
instalacja wodno-ściekowa, lub w ostateczności możliwość korzystania z dużej ilości wody np. pojemnik z kranikiem i rozwiązany problem ścieków,
instalacja elektryczna,
pomieszczenie odpowiednio oświetlone, o natężeniu światła zgodnie z odnośnymi krajowymi wymaganiami dla tego typu pomieszczeń,
ogrzewanie zapewniające w okresie zimowym temp. 20oC, również taką samą w okresie letnim.

2. Wyposażenie do wykonywania badań (podstawowe):
Sita kontrolne,
Waga techn. o dokładności ważenia 0,1 g,
Wstrząsarka do sit,
Suszarka szafkowa o temp. 110o C,
Naczynia pomocnicze: kuwety- 5 szt.; kubełek i łopatka do pobierania próbek kruszywa, podzielnik próbek /opcjonalnie/,
Suwmiarka Schulza,
Stół laboratoryjny do wykonywania badań, oraz stoły stabilne do wagi i innego sprzętu np. suszarka.

3. Dokumenty:
Normy PN –EN,
Dziennik badań,
Protokoły pobierania próbek
Deklaracje zgodności badanych wyrobów,
Rejestr wyposażenia pomiarowego + karty wyposażenia pomiarowego,
Dokumenty legalizacji i sprawdzeń wyposażenia pomiarowego.

4. Wykonywanie badań i ocena kruszyw
Badania należy wykonywać z częstotliwością - raz na tydzień/ raz na miesiąc (w zależności od wykonywanego badania) dla każdego produkowanego asortymentu,
Zakres badań: zgodny z badaniami bieżącymi,
Ocena wyników badań i jakości kruszywa zgodnie z odnośną normą PN-EN,
Na podstawie wyników badań i oceny jakościowej sporządzana jest Deklaracja zgodności z PN-EN oraz znakowanie CE
Certyfikacji ZKP kruszyw budowlanych dokonują:
ITC (Instytut Badań i Certyfikacji z Czech)
ITB (instytut Techniki Budowlanej z Warszawy)
IMBiGS (Instytut mechanizacji budownictwa i Górnictwa z Warszawy)